Niertransplantatie

Als de nieren beschadigd zijn en nog maar 10 of 20% van hun capaciteit hebben, is het nodig om in te grijpen. Zonder nieren kan een mens namelijk niet leven. Als de nieren dus niet meer (goed) functioneren, moet de nierfunctie op een andere manier uitgevoerd worden. Dit kan op twee manieren: via dialyse (nierdialyse) of een niertransplantatie.

Nierdialyse is een ingrijpende behandeling: afhankelijk van de precieze variant, moet er meerdere keren per week of zelfs dagelijks behandeld worden. Veel nierpatiënten hebben daarom liever een niertransplantatie. Als iemand een nieuwe nier krijgt, gaat de gezondheid sterk vooruit en is nierdialyse niet meer nodig. Een nieuwe nier kan 50% van de oorspronkelijke nierfunctie teruggeven. Dat is voldoende voor een goede nierfunctie.

Elke dialyse-patiënt die aangemeld wordt voor transplantatie moet een aantal onderzoeken ondergaan voordat deze op de lijst voor een transplantatie komt. Onderzoek wordt gedaan naar de bloedgroep en een weefseltypering, om de aard van de afstotingsreactie te kunnen voorspellen en de kans hierop te verkeinen. Voor goedkeuring wordt gekeken naar: leeftijd, lichamelijke conditie, onderliggende ziekte waardoor de nierfunctiestoornis is ontstaan, bijkomende ziekten en afwijkingen en mentale gesteldheid. Volgt er een positief advies dan wordt de patiënt aangemeld bij een transplantatie-centrum en op de lijst van Eurotransplant in Leiden gezet.

De nier kan van een overledene (w.l.) komen, maar ook van een levende donor (w.l.). In dat laatste geval is het meestal van een familielid of van een bekende. Tegenwoordig wordt er ook getransplanteerd van een levende donor volgens de cross-over procedure (w.l.) Door het grote tekort aan donornieren kan de wachttijd voor een niertransplantatie oplopen tot meer dan 4 jaar. Als er een geschikte donornier is gevonden, wordt eerst een kruisproef gedaan. Hierbij wordt bloed van de patiënt gemengd met bloed van de donor. Uit de reactie kan soms worden afgeleid dat de donornier afgestoten zal worden. De transplantatie gaat dan helaas niet door. Als de kruisproef goed is zal de transplantatie doorgaan.

Bij de niertransplantatie wordt de nier onderin de buik geplaatst en verbonden met de blaas. De eigen nieren blijven meestal zitten.

Na de transplantatie

Bij 3 op de 4 ontvangers van een nier, gaat de nieuwe nier na ongeveer 2 tot 3 dagen werken. Soms duurt het wat langer. De snelheid waarmee de nieuwe nier gaat werken zegt niks over het lange termijn effect en daarmee het succes van de transplantatie.

Complicatie dat kan optreden is afstoting (w.l.). Dat kan snel gebeuren, maar ook pas jaren later optreden. Ongeveer 1 op de 4 ontvangers van een nier, krijgt te maken met afstoting.Als er sprake is van chronische afstoting kan het transplantaat op de lange duur niet meer behouden blijven en zal de patiënt weer nierfunctie-vervangende therapie moeten ondergaan.

Het is mogelijk om na afstoting opnieuw een niertransplantatie te ondergaan. Wel komt de patiënt weer op de wachtlijst te staan.

De patiënt krijgt na de transplantatie medicijnen die de kans op afstoting moeten verminderen. Deze medicijnen onderdrukken de afweer. Helaas hebben ze ook vervelende bijwerkingen en verhogen ze de kans op infecties, huidafwijkingen, haaruitval plaatselijke vetafzetting, gewichtstoename. Gelukkig worden de medicijnen steeds beter en hebben ze steeds minder bijwerkingen.

Als alles goed gaat met de nieuwe nier, verandert het leven meestal weer compleet! De afhankelijkheid van dialyse verdwijnt, je kunt weer normaal meedoen in het dagelijks leven en je kunt er ook heel lang mee voort. Sommige patiënten leven nu al 30 jaar met een donornier.